مقاله ذیل هر چند خالی از اشکال نیست ولی به نظرم برای آشنایی با تاریخچه پیام نور ارزش خواندن را دارد. لذا از شما درخواست دارم اگر نظر يا انتقادي درباره اين مطلب داريد در قسمت نظرات حتما بگویید.         باتشكر/ پيام مهر         

بعد از پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي و انقلاب فرهنگي در دانشگاهها، تحميل جنگ بر ايران فرصت تنظيم يك برنامه مدون آموزشي و پرورشي بر اساس معيارها و استعدادهاي ملي و بومي را به مدت 8 سال از دست سياستگذاران و متوليان بخش آموزش عالي كشور گرفت. بعد از اتمام جنگ، كه همه توان و قواي كشور را متوجه خود كرده بود، فرصتي به سياستگذاران امر دست داد تا در فضاي آرام كشور به برنامه ريزي در عرصه آموزش كشور بپردازند. از اين رو نياز به تئوريها و نظرياتي كه اين مهم را به انجام برساند به شدت احساس مي شد. البته همين شرايط در تدوين ساير سياستهاي فرهنگي، سياسي، اقتصادي و علمي و سياستهاي توسعه كشور نيز مشهود بود. و درست از اين زمان بود كه پاي افكار تكنولوژيك (از لحاظ سيستم آموزشي و تكنولوژي آموزشي) و بوروكرات (سازماني) و نظريه پردازان آن به عرصه علمي و آموزش ايران باز شد و با روي كار آمدن تفكر «تكنوكراتي»، متشکل از دو طیف فکری فوق الذکر، سازماني با نام «دانشگاه پيام نور» نيز بر پايه همين افكار شكل گرفت. چرا كه از يك سو نياز به آموزش تكميلي نيروي انساني ديپلم و زير ديپلم شاغل در امور دولتي، احساس مي شد و از سوي ديگر آلترناتيوي (جايگزيني) در كنار دانشگاههاي آزاد و سراسري، براي جمعيت روزافزون جوانان پشت كنكور لازم مي بود.

    با اين اوصاف اقدامات عجولانه و بدون بررسي راهبردي امكانات و شرايط مقولاتي مانند آموزش مكاتبه اي و از راه دور در پيام نور، با الگوپذيري بيمارگونه و ترجمه اي از نظريات تربيتي-آموزشي غربي مانند آموزش مجازي يا دانشگاه باز آنچنان كه بايد و شايد نتوانسته است در طي اين چند سال خود را با مقتضيات زمان و محيط بومي و متغير پيرامون خود هماهنگ سازد. كه اين موضوع جاي بسي نقد و بررسي دارد.

  در واقع آموزش از راه دور يا "دانشجو محور" كه اولين بار توسط پيام نور مطرح شد، با شكستن حصار آموزش سنتي، يكي از چالشهايي است كه روبروي آموزش عالي بوده و هست. از اين رهگذر اگر نگاهي به ملزومات و شرايط اين ايده آموزشي نگاهي بيفكنيم آنچه ما را به بحث پيچيده كيفيت آموزشي رهنمون مي سازد اين است كه هدف چيست؟ و دانشگاه و سيستم آموزشي-اداري آن به چه منظوري تشكيل شده است؟

 در این باره باید گفت که ما در اینجا با نظامی روبرو هستيم كه بايد ديد درونداد آن يعني دانشجو و فرآيند رسيدن به هدف يعني برنامه ريزي درسي و بودجه و غيره چقدر به كار ما مي آيد و برونداد ما چقدر با هدف مطابقت دارد؟ با كمال تاسف مي بينيم اين فرآيند و برونداد آن براي بسياري از اهداف ما (توسعه كشور) نامناسب است.

  با توجه به مطالب فوق و تحولات جهاني و الزامات ملي، ارتقاي كيفيت آموزشي پيام نور بر اساس نهضت نرم افزاري و توليد علم، موضوعي حياتي است. چرا كه اولا سيستمهاي آموزش از راه دور سيستمهايي دانشجومحور و ارگانيك(انسانی) هستند و در ثاني پيام نور را بايد جزو سازمانهاي در گذار دانست نه نهايي، و ارزيابي دایمی عملكرد و بازخور آن امري است بسيار لازم براي مسئولين آن!

  البته با وجود انتقادات و نارساييهايي كه بر پيام نور وارد بوده و هست، رسوب افكار خشك، غيرفرهنگي و مكانيكي حاكم در ساليان اخير در اين دانشگاه، مجالي براي تغييراتي مبتني بر سيستمهاي اقتضايي و مديريت مشاركتي در آن نمي داده است. كه اميدواريم اكنون با رياست دكتر احمدي و تدوين چشم انداز پيام نور (هر چند دير) و اجراي نظام دريافت پيشنهادهاي جامعه دانشگاهي و بررسي هاي کارشناسانه، چنان محيطي آموزشي فراهم شود تا براي دانشجو به عنوان عنصر تأثير گذار در سياست هاي کلان علمي و پژوهشي کشور، آزار دهنده نباشد و آنان با رغبت و آرامش بهتري تحصيل و فعاليت کنند.
به اميد آن روز.